«گلشن ابرار» فراتر از یک تذکره‌نویسی معمولی، دایره‌المعارفی روان برای درک تحولات اجتماعی و مذهبی قرون مختلف است. این کتاب با رویکردی جامع، نقشه‌ای از پراکندگی جغرافیایی و تنوع مکاتب فکری نخبگان شیعه فراهم می‌کند تا نشان دهد که علی‌رغم فراز و نشیب‌های تاریخی، جریان تولید علم و معرفت در میان عالمان شیعی هرگز متوقف نشده و به تعبیر نویسندگان، «هنوز هزار باده ناخورده در رگ تاک است».

یکی از ضرورت‌های اساسی نگارش این اثر، بازشناسی الگوهای دینی و اخلاقی برای نسل‌های معاصر و اصلاح نگاه‌های بی‌اطلاع نسبت به کارکرد اجتماعی روحانیت عنوان شده است. پژوهشکده باقرالعلوم (ع) با تأکید بر اهمیت «مجالست معنوی» با بزرگان، این کلان‌پروژه را با هدف روشنگری اذهان و توسعه دید بصیرت آدمی تدوین کرده است تا خدمات سیاسی، علمی و اجتماعی این مفاخر، چراغ راهی برای امروز باشد.

نویسندگان در این اثر با رویکردی تحلیلی و به دور از حواشی رایج در شرح‌حال‌نگاری، به واکاوی نقش ۵۰ شخصیت برجسته در هر مجلد پرداخته‌اند. ویژگی برجسته جلد شانزدهم، پایبندی به استانداردهای نقد تاریخی و تنوع در معرفی شخصیت‌ها بدون انحصار در یک منطقه، زمان یا صنف خاص است که به محقق کمک می‌کند تا با ابعاد گوناگون حیات علمی و معنوی تشیع آشنا شود.

محتوای جامع این کتاب، با معرفی ۵۰ شخصیت جدید، مجموع ستارگان معرفی شده در این طرح شانزده‌گانه را به ۸۰۰ تن رسانیده است. از بررسی تألیفات و نظریات علمی ناب در باب علوم انسانی گرفته تا تفریع احکام فقهی و کنشگری‌های سیاسی، همگی در این دفتر به صورتی دقیق تشریح شده‌اند تا گواهی بر افتخارآفرینی مستمر این سلسله نورانی باشند.

در تهیه این اثر، بر جنبه کاربردی و الگوبرداری از سیره اسوه‌های رفتاری تأکید ویژه‌ای شده است، به طوری که گزارش رفتارهای معنوی و عبادی آنان، علاوه‌ بر حظّ تاریخی، موجب افزایش معرفت و ارزش انسان می‌گردد. این کتاب با تمرکز بر «امتداد تمدنی فقه و عرفان»، پژوهشگران را به سوی درکی عمیق‌تر از هویت علمی و دینی جامعه شیعی هدایت می‌کند.